Bijlage 8: BMC

Om inzicht te krijgen in de manier waarop D’serve waarde creëert, levert en behoudt, wordt gebruik gemaakt van het Business Model Canvas (BMC). Dit model is geschikt omdat het in een overzicht de belangrijkste bouwstenen van het initiatief weergeeft zoals: de waardepropositie, het klantsegment, partners en inkomstenstromen. Het BMC helpt bij het in kaart brengen waar de kansen liggen en welke aspecten verder ontwikkeld kunnen worden om de impact van D’serve te vergroten.

Klantsegment
D’serve heeft een hoofddoelgroep waar het initiatief voor opgezet is en een tweede subdoelgroep die hier ook gebruik van mag maken. De hoofddoelgroep zijn alle bezoekers van de stad Delft, hieronder vallen individuele verblijfsbezoekers (voornamelijk uit Nederland, Vlaanderen en Duitsland), individuele dag bezoekers en herhaalbezoekers (Jaarplan Delft Marketing, 2025). Deze mensen komen naar Delft om al het mooie van de stad te ontdekken zoals de geschiedenis, cultuur en horeca. Zij kunnen meedoen aan D’serve acties en hiervoor leuke beloningen ontvangen, daarnaast komen zij hierdoor op plekken waar zij vooraf niets van afwisten. De tweede subdoelgroep van D’serve zijn de inwoners van Delft zelf. Zij mogen ook meedoen aan de acties en hier de beloningen voor ontvangen alleen is de communicatie niet op hun ingericht.

Waardepropositie
Delft is de eerste stad in Nederland die actief inzet op het stimuleren van duurzame gedragsverandering onder bezoekers. Dit doen zij aan de hand van laagdrempelige, duurzame acties verdeeld door de stad die iedere bezoeker kan uitvoeren, in ruil voor een passende beloning. De acht D’serve acties zijn reeds beschreven in H2.1. In dit kopje wordt dieper ingegaan op deze acties door te onderzoeken wat de waarde is voor de bezoeker/ deelnemer, voor de partner en voor D’serve. Hierdoor ontstaat een helder beeld van de huidige waardepropositie en mogelijke verbeterpunten.

Fiets parkeren:
Bij de fietsparkeeractie ontvangen bezoekers een token wanneer zij hun fiets parkeren in een de twee U-stallen aan de Voldersgracht of Oude Langendijk). Deze token kan worden ingewisseld voor een gratis ansichtkaart bij het Vermeercentrum of een gratis kopje koffie bij het Stads-Koffyhuis.

De actie biedt een directe, tastbare beloning voor een eenvoudige handeling. De inspanning is zeer laag, waardoor de actie aantrekkelijk is voor een brede groep bezoekers. De beloning is concreet en relevant voor toeristen en dagjesmensen.

Voor de partnerlocaties levert de actie extra bezoekers op die mogelijk ook aanvullende aankopen doen. Daarnaast draagt de actie bij aan een duurzaam en gastvrij image, doordat zij duurzaam vervoer stimuleren. De uitvoerbaarheid is eenvoudig, partners hoeven enkel de beloning te geven.

De actie stimuleert duurzaam vervoer naar de binnenstad en draagt bij aan het verminderen van fietsen in de drukke straten, wat de leefbaarheid en uitstraling van Delft goed doet. De actie sluit goed aan bij D’serve, namelijk laagdrempelige duurzame keuzes belonen. De zichtbaarheid is redelijk, maar afhankelijk van de mate waarin de U-stallen de actie actief onder de aandacht brengen.

Natuurlijk Groen:
Bij de natuurlijk groen actie krijgen deelnemers een consumptie bij De Papaver of KNUS wanneer zij helpen met het schoonmaken van het Delftse Hout.

De actie biedt direct een beloning voor de deelnemers. Er moet inspanning geleverd worden tijdens het wandelen door het natuurpark, maar omdat je tegelijkertijd door een natuurpark loopt is dit aantrekkelijk voor een brede groep mensen.

Voor de partners levert de actie extra bezoekers op die helpen het Delftse Hout, waar zij zelf gevestigd zitten, schoon te houden. Daarnaast draagt deze actie ook bij aan een duurzaam en gastvrij imago, omdat zij milieuvervuiling tegengaan. De uitvoerbaarheid is eenvoudig, de partner geeft de afvalgrijpers en vuilniszakken aan de deelnemers en vertrekken daarna een consumptie.

Deze actie stimuleert het schoonmaken van het milieu en draagt daardoor bij aan een schoner en mooier natuurpark, wat de leefbaarheid van het Delftse Hout goed doet. De actie sluit goed bij D’serve aan, namelijk een laagdrempelige, duurzame actie die impact maakt en beloont. Aangezien het Delftse Hout zich buiten de binnenstad bevindt moet de actie goed gecommuniceerd worden met de potentiële deelnemer, voordat zij over het hoofd worden gezien.

Kano Ritje:
Tijdens deze actie reserveer je een tijdsslot voor een kano ritje door de Delftse grachten. Je stapt op bij het Delfts Brouwhuis en betaald deze kano rit met het afval dat je uit het water vist.

Met deze actie wordt de deelnemer niet achteraf beloont, maar is hun ritje al de beloning. Er moet tijdens deze actie zeker inspanning geleverd worden aangezien je moet kanoën, vuil uit het water haalt en moet oppassen voor andere bootjes die langsvaren. Daarentegen is dit wel de actie die het meest populair is onder de deelnemers aangezien het iets unieks is.

Voor de partner, Delfts Brouwhuis, levert deze actie extra bezoekers op die voor hun deur het water op gaan en mogelijk na afloop een hapje en drankje doen. Deze actie draagt bij aan het creëren van een duurzaam imago en populariteit voor het brouwhuis. De uitvoering is complexer dan de andere acties. De kano’s moeten onderhouden worden en op tijd terug zijn voordat de volgende deelnemer van de actie gebruik willen maken.

Deze actie stimuleert het schoonmaken van de Delftse grachten. Schone grachten dragen bij aan een mooier Delft voor de inwoners, ondernemers en bezoekers. Deze actie sluit daardoor goed aan bij de missie van Delft Marketing, namelijk het positioneren en versterken van Delft als historische, creatieve en innovatieve stad en D’serve, namelijk laagdrempelige, duurzame acties belonen. De zichtbaarheid van deze actie is groot aangezien de kano’s door de binnenstad varen waardoor veel mensen er in aanraking mee komen en geïnteresseerd raken.

Watertappunten:
Met deze actie kunnen deelnemers hun waterflesjes en bekers gratis vullen bij diverse tappunten in de stad en horecagelegenheden Seven Hills, LEF en Het Konings Huys. De actie stimuleert hergebruik van drinkflessen en vermindering van zwerfafval.

Deze actie biedt gemakt en bespaart kosten voor de deelnemers. Vooral bezoekers die langere tijd door Delft rondlopen hebben hier veel voordeel aan. De inspanning is minimaal, de deelnemer loopt naar een tappunt toe of vraagt bij een de horecagelenheden of zij hun fles kunnen vullen. De waarde van deze actie is daardoor puur functioneel.

De partners tonen in deze actie hun gastvrijheid en het verbeterd hun imago rondom duurzaamheid. De actie kan extra bezoekers naar de horecagelegenheden brengen, maar lever niet direct omzet voor hen op. De uitvoerbaarheid is eenvoudig, aangezien er geen beloning gegeven hoeft te worden.

De watertapactie sluit goed aan bij het verminderen van afval en het stimuleren van duurzaamheid in de stad. Omdat veel bezoekers een waterfles bij zich hebben is de impact van deze actie breed. De zichtbaarheid is daarentegen afhankelijk van hoe opvallend de watertappunten zijn en of de partners die hierbij horen dit naar buiten communiceren.

Stappen Zetten:
Wanneer een bezoeker tijdens zijn/ haar bezoek minimaal 6.000 stappen zet en dit laat zien bij het Hampshire Hotel ontvangt diegene korting op een hapje en drankje in hun restaurant.

Met deze actie wordt beweging en duurzaam vervoer beloont, terwijl dit een actie is die veel bezoekers toch al uitvoeren in hun bezoek aan Delft. De inspanning voor deze actie is hoger dan andere acties, maar voor bijna iedere bezoeker haalbaar. De beloning is aantrekkelijk voor mensen die graag iets willen eten en drinken terwijl zij, te voet, de stad ontdekken.

Het Hampshire Hotel ontvangt met deze actie extra bezoekers en extra omzet, aangezien er wel iets besteld moet worden voordat je de 10% korting krijgt. De duurzame actie past goed bij het Hampshire Hotel dat duurzaamheid hoog in het vaandel heeft. Uitvoerbaarheid van de actie is daarbij ook eenvoudig, omdat er alleen korting versterkt hoeft te worden.

De actie stimuleert duurzaam vervoer door de stad en draagt bij aan de gezonde en actieve manier van het ontdekken van Delft. Door bezoekers meer te laten lopen in de stad ontdekken zij wellicht plekken die zij anders nooit gevonden zouden hebben als zij met de auto of het openbaar vervoer zouden reizen.

Fiets Theater:
Bezoekers die met de fiets naar het Vesteplein komen en hun fiets parkeren bij de U-stal aan dit plein ontvangen een kortingscode voor geselecteerde voorstellingen van Theater De Veste.

Deze actie biedt een mooie korting voor cultuurliefhebbers. Bezoekers hoeven alleen hun fiets te parkeren bij de U-stal op het Vesteplein waardoor de inspanning voor hen erg laag is. De waarde is voornamelijk interessant voor mensen die geïnteresseerd zijn in theater en cultuur.

Theater De Veste profiteert met deze actie van extra kaartverkoop voor de shows en een duurzaam imago. Met deze actie kunnen nieuwe doelgroepen aangetrokken worden die anders geen voorstelling zouden bezoeken tijdens hun bezoek aan Delft. De uitvoerbaarheid is daarbij eenvoudig.

De fiets theater actie stimuleert duurzaam vervoer door de stad en verbind cultuur aan duurzaamheid, wat een match is met de identiteit van Delft. De actie is onderscheidend van de andere acties en versterkt de samenwerking tussen Delft Marketing en culturele partners.

Duurzaam Vervoer
Wie zich met de benenwagen, fiets, het openbaar vervoer of met de Delft City Shuttle naar Royal Delft verplaatst, ontvangt korting op hun toegangsbewijs.

De actie biedt een beloning voor het gebruiken van duurzaam vervoer. De inspanning is variërend per vervoersmiddel, maar altijd haalbaar. De korting maakt een bezoek aan Royal Delft aantrekkelijk voor de deelnemer.

Royal Delft ontvangt door deze actie extra bezoekers en versterkt haar duurzame imago. Aangezien Royal Delft net buiten de binnenstad ligt willen bezoekers hen soms overslaan, maar door deze actie wordt duidelijk dat zij makkelijk te bereiken zijn. De uitvoerbaarheid van de actie is simpel.

De actie stimuleert het gebruik van duurzaam vervoer waardoor het autoverbruik richting Royal Delft verminderd. De actie is zichtbaar en relevant voor toeristen omdat Royal Delft een trekpleister is in de stad.

Conclusie Analyse Waardepropositie:
Op basis van deze analyse van alle acht D’serve acties kan geconcludeerd worden dat alle acties goed aansluiten op de missie van het initiatief. Daarnaast sluit het initiatief zelf goed aan bij de stad Delft en haar inwoners en ondernemers (H1.2). De acties zijn enorm laagdrempelig en vergen in de meeste gevallen minimale inspanning om te voltooien. Dit laat aan deelnemers zien dat het helemaal niet zo lastig is om met verduurzaming aan de slag te gaan en inspireert hen tot duurzame gedragsverandering. Door kleine beloningen te verstrekken voor deze duurzame acties zullen mensen sneller een actie voltooien dan wanneer deze beloningen niet versterkt zouden worden. Er wordt dus gebruikgemaakt van wederkerigheid om de potentiële deelnemers te overtuigen om een actie uit te proberen.
Een tweetal kleine zwaktes aan de acties is dat sommige acties beperkt zijn in schaalbaarheid voor wanneer mogelijke uitbreiding plaatsvindt voor de editie van 2026. De tweede zwakte is dat de waarde van de acties verschilt per doelgroep. Niet iedereen is geïnteresseerd in het onderwerp van iedere D’serve actie.
Aangezien bijna alle D’serve acties zich in de openlucht afspelen is slecht weer een bedreiging voor het initiatief. Wanneer het hele dagen regent zullen mensen niet de Delftse Hout ingaan om afval te rapen of met een kano de grachten op gaan. Hierdoor is het initiatief op de dagen dat het Nederlandse weer tegenvalt niet aantrekkelijk voor bezoekers van de stad.

Kanalen
Er wordt op verschillende manier gecommuniceerd over D’serve. Dit wordt voornamelijk gedaan door Delft Marketing zelf via eigen social media kanalen op o.a. Instagram zoals Visitdelft, Uitagendadelft en Hartjedelft maar ook X, LinkedIn en TikTok (bijlage 7). Daarnaast communiceren sommige D’serve partners op hun eigen socials/ website over de actie(s) op hun locatie(s). Een goed voorbeeld hiervan is Theater de Veste. Zij hebben, als partner, een websitepagina aangemaakt waarin alle informatie over hun actie staat (Theater de Veste, 2025). Daarentegen doet niet iedere partner dit. Dit is een groot gemis aangezien meer geluid rondom D’serve zal zorgen voor meer deelnemers en dus een duurzamer Delft.

Klantrelaties
Voor D’serve bestaan twee groepen waar zij een relatie mee moet onderhouden. Dit zijn de partners waar de acties plaatsvinden en de bezoekers die deelnemen aan deze acties. D’serve behoud relaties met haar partners door meermaals in te checken hoe het met de acties ervoor staan waar zij verantwoordelijk voor zijn. Hierdoor blijven de partners op de hoogte rondom alle ontwikkelingen en krijgt Delft Marketing de ervaringen van deze partners te horen. Naast inchecken bestaat er ook een D’serve toolkit waarmee de partners zowel online als offline kunnen communiceren.
De relaties met de deelnemers worden onderhouden door middel van online en offline communicatie. Delft Marketing promoot D’serve via eigen kanalen. Hierop zijn posts te vinden over de acties van D’serve. Daarnaast wordt er via de websitepagina van D’serve ook veel informatie gegeven over alles dat met D’serve te maken heeft. Zo kan je als bezoeker zien welke acties live zijn, wat je ervoor moet doen en op welke locatie de actie plaatsvindt. Naast de promotie van Delft Marketing doen de partners waar de acties plaatsvinden ook hun best. Zij verwelkomen de deelnemers en overhandigen hen de attributen om de acties mee uit te voeren of verzorgen de beloningen. Hiermee zijn de partners en haar werknemers de partijen die het meeste met de doelgroep omgaan en al hun meningen hebben gehoord.

Inkomstenstromen:
D’serve is voortgekomen vanuit een idee van Delft Marketing. Nu is Delft Marketing een stichting en heeft het dus geen winstoogmerk. Delft Marketing komt aan haar geld via de gemeente, opdrachten en subsidies op bepaalde projecten, de begroting van 2025 staat op 1.7 miljoen euro. Voor dit eerste pilotjaar van D’serve is een budget van €35.000 samengesteld vanuit onder andere het platform bezoekerseconomie. Dit budget dekt de gemaakt uren van werknemers en out-of-pocket kosten voor D’serve van dit jaar om alles volledig vanaf nul op te zetten. Voor volgend jaar is een budget van €25.000 euro voorspeld. Dit komt omdat huidige acties voor volgend jaar niet helemaal opnieuw opgezet hoeven worden en omdat er hopelijk minder uren gedraaid hoeven worden om het een succes te maken. Binnen Delft Marketing is de visie ontstaan dat de elf leden van platform bezoekerseconomie allemaal verantwoordelijk zijn voor een actie tijdens D’serve. Dit zal ook resulteren in minder uren waarin alles opgezet moet worden en kan er meer tijd gestoken worden in de communicatie over D’serve (bijlage 3).

Kernmiddelen:
Er zijn een aantal middelen van enorm belang om D’serve live te laten gaan. Om te beginnen zijn de medewerkers van Delft Marketing nodig die dit gehele eerste pilotjaar van D’serve opgezet hebben. In dit geval waren Amy Koreneef en later Nicolette Cornax en Laure van de Rijke hier verantwoordelijk voor (bijlage 2). Het tweede kernmiddel bestaat uit de partners van D’serve die onderdeel uitmaken van de verschillende duurzame acties. Zonder hen, haar werknemers en vrijwilligers, zouden de acties geen plek hebben om van start te gaan en of te eindigen (bijlage 16). Vervolgens bestaat de landingspagina van D’serve waarop bezoekers een blik kunnen werpen op wat dit initiatief daadwerkelijk inhoudt en wat de verschillende acties zijn waar zij aan mee kunnen doen (D’serve InDelft, 2025). Tokens en waardebonnen na het voltooien van een D’serve actie zijn ook belangrijk aangezien de deelnemers zo kunnen aantonen aan een partner dat zij de beloning hiervoor verdienen. Naast deze tokens en waardebonnen zijn ook de verschillende attributen voor het invullen van de acties van belang. Hier vallen bijvoorbeeld de kano’s, afvalgrijpers, pins bij waterpunten en meer onder.

Kernactiviteiten:
De kernactiviteiten van D’serve draaien om het creëren, coördineren en uitdragen van duurzame acties die bezoekers en inwoners actief betrekken bij het verduurzamen van de stad Delft. Allereerst ligt de focus op het ontwikkelen en organiseren van deze acties in samenwerking met partners uit de stad. Delft Marketing zorgt ervoor dat iedere actie wordt opgezet, voorzien van de juist attributen en gekoppeld aan een mooie beloning. Hierbij is het niet alleen van belang dat de acties inhoudelijk aantrekkelijk en laagdrempelig zijn maar ook dat ze aansluiten bij de diversiteit van bezoekers. Een tweede belangrijke activiteit is het coördineren van de samenwerking met de partners. Zonder de inzet van horeca, culturele instellingen, fietsenstallingen en meer heeft D’serve geen bestaansrecht. Delft Marketing bewaakt hierbij de samenhang, faciliteert met toolkits en communicatiemiddelen en check regelmatig in bij de partners om ervaringen en verbeterpunten op te halen. Daarnaast vormt de communicatie en promotie een kernactiviteit. Via eigen social mediakanalen en de website zorgt Delft Marketing voor zichbaarheid richting bezoekers. Partners brengen de acties en beloningen verder onder de aandacht via hun eigen platforms. Het monitoren en evalueren van de acties is de laatste kernactiviteit voor D’serve. Door ervaringen van zowel partners als deelnemers te verzamelen, kan Delft Marketing bepalen welke initiatieven succesvol zijn en waar verbeteringen mogelijk zijn. Dit draagt bij aan het verder ontwikkelen van D’serve.

Belangrijkste Partners:
Dit onderdeel is een van de belangrijkste punten voor mijn challenge, de partners. D’serve is ontstaan vanuit de inzet van verschillende partijen en hier zijn partners bij gezocht die hieraan mee wilden werken. Te beginnen heb je Platform Bezoekerseconomie Delft. Dit is een stadsbrede samenwerkingsverband van alle partijen die zich bezighouden met bezoek aan Delft. Zij zijn ervan overtuigd dat je meer bereikt als alle partijen samenwerken vanuit een gemeenschappelijke visie (Over Platform Bezoekerseconomie Delft, 2025). Vanuit dit platform ontstond het idee om het initiatief CopenPay in de stad Delft op te zetten. Vervolgens komt Delft Marketing zelf kijken. Zij zouden puur aanhaken voor de communicatie maar uiteindelijk zijn zij verantwoordelijk geweest voor de gehele uitwerken van het eerste pilotjaar. De derde belangrijke partner voor D’serve zijn de aangesloten partners die onderdeel vormen van de verschillende acties en beloningen. Zij zorgen ervoor dat de juiste attributen bij hen op locatie liggen om de acties mee uit te voeren, hebben tokens en/ of waardebonnen om als beloning mee te geven aan de deelnemers of zijn de partner waar de beloningen geclaimd kunnen worden. Op dit moment bestaat het initiatief uit 16 partners, die dus samen verantwoordelijk zijn voor het functioneren van 8 acties. Een vierde partner is de gemeente Delft. Duurzaamheid is iets waar iedere gemeente stappen in moet zetten en hierdoor is de gemeente erg betrokken bij D’serve. Zonder deze belangrijke partners kon dit pilotjaar van D’serve niet zo’n succes zijn als dat het is geworden.

Kostenstructuur:
Het opzetten van D’serve is niet natuurlijk gratis geweest maar door samen te werken met partijen zijn de kosten beperkt gebleven. Delft Marketing had een budget van ongeveer €35.000 begroot voor de opzet vanuit verschillende potjes. Hiermee worden de gemaakte uren en out-of-pocket kosten gedekt (bijlage 3). Denk hierbij aan het aanschaffen van de kano’s en afvalgrijpers voor de verschillende acties. Het opslaan van al deze spullen vindt plaats op de locaties van de partners die onderdeel zijn van de verschillende acties. Zo liggen de kano’s bij het Delfts Brouwhuis opgeslagen en de vele afvalgrijpers bij de partners waar afvalophaal acties aangeboden worden. De partners hebben een hart voor de stad en willen deze stad vooruit zien gaan waardoor zij dit kosteloos aanbieden voor D’serve.

Maak jouw eigen website met JouwWeb